Co etyka i wynalazki mają ze sobą wspólnego - szkoła podstawowa

   
   

Czy etyka i wynalazki mają ze sobą coś wspólnego?

Rozejrzyj się wokół i zastanów. Na pewno potrafisz podać przykłady wielu wynalazków.
Prąd elektryczny, radio, telewizja, pralki, lodówki, telefony komórkowe, samochody, samoloty, roboty, statki kosmiczne...
Nauka posuwa się naprzód i dzięki temu mamy coraz więcej wynalazków, urządzeń, które zmieniają nasz życie. Dzięki wynalazkom ludzie stają się coraz potężniejsi...
Ale wynalazki mogą być wykorzystane do dobrych albo do złych celów. Jeśli do złych celów wykorzystamy bardzo potężne wynalazki takie jak na przykład energia atomowa – skutki mogą być straszne.
Także inne wynalazki można wykorzystać dobrze lub źle. Zastanów się, jak można wykorzystać dobrze lub źle np.

Samolot, dynamit, telewizor, telefon komórkowy, komputer, silnik spalinowy, roboty, energię atomową...


Czasem nawet bardzo zwykłe przedmioty, takie jak np. zegarek można wykorzystać do dobrego lub złego celu.
Technika sprawia, że ludzie są coraz potężniejsi. Dlatego powinni być też coraz lepsi. W przeciwnym wypadku naszej cywilizacji grozi zagłada. 

Właśnie dlatego lekcje etyki są takie ważne!   

         

Zadanie:

Narysuj wynalazek, który wydaje Ci się najciekawszy... W jaki sposób można wykorzystać go dobrze a w jaki źle?

Na lekcji proponuję skorzystać z filmów z edukacyjnej serii "Byli sobie wynalazcy". 

 

Etyka w przedszkolu

Niedawno odpowiadałem na maila Pani, która opisywała sytuację w przedszkolu. Cześć dzieci, chodząca na religię wychodzi na zajęcia, a kilka osób zostaje z panią.

To, że coś jest powszechnie praktykowane, nie znaczy, że jest dobre. Dzieci podchodzą do takich sytuacji bardzo emocjonalnie.

Pracuję m. in. w szkole podstawowej i jedna z moich uczennic, z 2 klasy poprosiła, byśmy zorganizowali coś w stylu "Komunii". Chodziło jej o to, że dzieci które przystąpią do Komunii otrzymają prezenty, których ona nie dostanie.

Sytuacja może trochę zabawna, ale pokazuje sposób w jaki myśli dziecko. Ciekawe, jak czuje się te kilkoro dzieci, które muszą zostać w sali...

Czy można zrobić zajęcia z filozofii lub etyki w przedszkolu? Uważam, że jak najbardziej. Oczywiście, nikt nie będzie rozmawiał z maluszkami o teoriach etycznych. Ale można przecież zorganizować te zajęcia w duchu ekologii, przyjaźni, wpajania pozytywnych wartości. Może jakieś zabawy przy muzyce? Malowanie zwierzątek, mamy, taty? Budowanie więzi z naturą? Z pewnością jest wielu specjalistów pedagogów, którzy mieliby lepsze ode mnie pomysły i mogliby stworzyć świetne programy.
Potrzebna jest tylko dobra wola... 

Dyrekcja przedszkola z wielką łaskawością zgodziła się zorganizować lekcje etyki dla "natrętnych" rodziców, ale:

- mają być płatne z kieszeni rodziców (!)

- po godzinach zajęć...

Dobro i zło, kto wygra? A ty, po której jesteś stronie? - Szkoła podstawowa

Temat: Dobro kontra zło, Batman vs Dracula, kto zwycięży? A Ty, po której jesteś stronie?

 Na lekcji dzieci oglądają bajkę "Batman kontra Dracula". Można oczywiście zmodyfikować temat i wybrać jakąś inną bajkę lub historię, gdzie dobro walczy ze złem. 

            W bajkach dobro prawie zawsze od razu wygrywa ze złem.  W prawdziwym życiu nie zawsze tak jest…

            Czasem ludzie źli potrafią być bardzo lubiani i przez wiele lat cieszyć się powodzeniem oraz bogactwem.

Jednak pytanie brzmi: W jakim świecie chcielibyśmy żyć? W takim, w którym wygrywa dobro, czy w takim, w którym wygrywa zło? Czy chcielibyśmy, by wygrał Batman, czy Dracula?

Każdy myślący człowiek woli, by na świecie działo się dobrze. By nie było nieszczęść, wojen i niesprawiedliwości. Dlatego musimy walczyć o dobro. By wiedzieć, jak to robić – potrzebne są lekcje etyki. Dobro nie przyjdzie samo, trzeba się o nie cały czas starać.

Źli ludzie powinni ponosić konsekwencje swoich czynów. A może znasz jakieś prawdziwe przykłady, kiedy ktoś bardzo, bardzo zły został ukarany?

• W grupie nieco starszych dzieci można opowiedzieć o prawdziwych, historycznych postaciach, które dokonały jakiegoś zła i spotkała je zasłużona kara... 

Zadanie rysunkowe:

Narysuj „świat Batmana” i „świat Draculi”, świat dobry i świat zły.  Porównaj je ze sobą… w którym chciałbyś żyć?

Zadanie:Wypisz i porównaj cechy Batmana i Draculi. Który z nich jest dobry a który zły?

The roots of all evil... Richard Dawkins

Bardzo ciekawy, choć przyznam, że kontrowersyjny film. Oglądając go przypomniał mi sie zakład Pascala: w najgorszym wypadku, nawet gdyby Bóg nie istniał, wierząc nie tracimy nic. Film Dawkinsa stawia to twierdzenie pod znakiem zapytania...


Na pewno warto zapoznać się z argumentacją przeciw religijności, zwłaszcza, że (trudno zaprzeczyć) jest ona dość spójna. W filmie pada także kilka ciekawych, ważnych tez:




1. Moralność jest wcześniejsza względem religii
2. Religia nie jest konieczna do bycia dobrym człowiekiem
3. Także zwierzęta przejawiają moralność
4. Religijność (przynajmniej w przypadku niektórych umysłów) może prowadzić do zamknięcia na nowe idee, do braku tolerancji...
5. Religijny ekstremizm jest ponadwyznaniowy... i szczególnie niebezpieczny w epoce broni masowego rażenia


Niezależnie od światopoglądu warto obejrzeć, poznać argumenty Dawkinsa, szczerze polecam:


http://video.google.com/videoplay?docid=9002284641446868316#


http://video.google.com/videoplay?docid=9002284641446868316#docid=-7619161192220036050 

Upomnijmy się o lekcje etyki!

Głos jednej osoby jest niczym malutki kamyczek... ale wiele kamyczków może stworzyć lawinę nie do pokonania:-) W końcu "nie idzie o to, by świat opisywać, ale o to, by go zmieniać" .
Poruszmy temat etyki w rozmowie z przyjaciółmi, kolegami, rodzicami, nauczycielami, dyrektorami. Przypomnijmy, że etyki  nadal nie ma w większości szkół.

Jeśli w całej szkole jest chociaż siedem osób chcących chodzić na etykę, szkoła ma obowiązek zorganizować takie zajęcia.

 

Artykuł w "Uczyć lepiej"

W nowym numerze "Uczyć lepiej", czasopisma wydawanego przez Ośrodek Doskonalena Nauczycieli w Poznaniu ukazał się wywiad ze mną w ramach cyklu "Nauczyciel z pasją" (jedna z ostatnich stron):


http://www.odn.poznan.pl/uczyclepiej/archiwum/ul_2010_2011-4.pdf

Co to jest miłość? Czy jest ona ważna w życiu człowieka? - Szkoła podstawowa

   

Pytanie:

Co to jest miłość? Kiedy mówimy, że ktoś kogoś kocha? 

           

 Notatka:

            Jeśli kogoś kochamy oznacza to, że jesteśmy dla tej osoby bardzo dobrzy. Dbamy o nią i o jej bezpieczeństwo. Chcemy, żeby ta osoba była szczęśliwa.

         Rodzice kochają swoje dzieci, a dzieci rodziców. Także rodzeństwo powinno darzyć się nawzajem miłością.

Przyjaźń, jeśli jest bardzo silna, może być rodzajem miłości.

         Miłość jest bardzo ważna w życiu człowieka, ponieważ nadaje mu sens. Jeśli kogoś kochamy, to żyjemy dla tej osoby. Miłość pomaga ludziom przezwyciężać trudności i kłopoty.

         Egoista – to człowiek, który kocha tylko samego siebie. Życie takiej osoby jest pozbawione głębszego sensu i ostatecznie nie prowadzi do szczęścia. Czasami konsekwencją egoizmu jest samotność.

        

         Kochać kogoś, to znaczy być dla tej osoby cierpliwym, potrafić jej wybaczyć, nawet jeśli zrobi coś głupiego... Osoba, która kocha nie wpada łatwo w gniew.

Także zwierzęta potrafią kochać. Często bardzo przywiązują się do swoich właścicieli. Niektóre gatunki zwierząt łączą się w pary na całe życie.

Najwyższą formą miłości jest sytuacja, w której jeden człowiek oddaje życie za drugiego.

Czasem to, co nazywamy miłością wcale nią nie jest. Czasem ktoś mówi, że „kocha” ale tak naprawdę pragnie tylko „posiadać” drugą osobę na własność, mówić jej co ma robić i jak ma myśleć. To nie jest dobre. Osoba, która naprawdę kocha potrafi szanować odmienność drugiego człowieka.

Miłość nie jest łatwa. Znany filozof, Erich Fromm pisał, że miłość to trudna sztuka, której trzeba się ciągle uczyć.

Pytania:

1. Jaki byłby świat bez miłości?

2. W jaki sposób można okazywać miłość Rodzicom?

3. Czy egoista może być szczęśliwy?

4. Jak zwierzęta okazują swoją miłość i przywiązanie?

5. Czy rodzic, który kocha swoje dziecko powinien na wszystko mu pozwalać? Uzasadnij swoje zdanie.         

 Zadanie:

Spróbuj przedstawić pojęcie "miłość" za pomocą rysunku.

Jeśli jest taka możliwość można wyświetlić dzieciom jakiś film animowany poruszający motyw miłości. Ja wybrałem "Tristana i Izoldę". Dzięki temu dzieci poznają tych bohaterów.  

"Może dobrze, może źle"-Dan Barker - szkoła podstawowa

Opis wydawcy:

 Jest to książeczka dla dzieci, wyjaśniająca prosto, na czym polega dokonywanie wyboru w różnych sytuacjach i ukazująca, na przykładzie historii obrazkowej, konsekwencje dobrych i złych decyzji. Młody czytelnik, wraz z bohaterką książeczki - Julką, staje przed problemami: czym kierować się w trudnej sytuacji, kiedy wolno łamać przepisy... Julka, wrażliwa i dociekliwa dziewczyna, chce postępować dobrze i dlatego zadaje pytania.

Etyka w polityce - szkoła średnia, konspekt

Przedstawiam mój konspekt. Jest to tylko  skrótowa notatka, podpowiedź o jakich problemach mam mówić. Ale myślę, że można na tej postawie poprowadzić dające do myślenia  zajęcia. Zwłaszcza, jeśli uda nam się wyświetlić młodzieży  film o obozach zagłady.

"Etyka w polityce – ważna sprawa, która dotyczy nas wszystkich."

*Sokrates, Platon, Arystoteles – szczególna rola polityki i państwa w życiu człowieka. Przed polityką nie da się uciec. (Arystoteles: człowiek – „zwierzę polityczne”).

Dlaczego przed polityką nie da się uciec? Czy wpływa ona np. na ceny paliwa, jakość dróg, ceny leków, ceny podręczników, przedmioty w szkole, sposób w jaki będziemy żyli (na przykład małżeństwa), jaką pracę dostaniemy, kto będzie (i jak) wychowywał nasze dzieci, to, czy będziemy mieli gdzie mieszkać, to, co zjemy jutro na śniadanie?

*Sokrates (istnieje dobro obiektywne) kontra sofiści (nie ma dobra obiektywnego, np. choroba jest zła dla chorego ale dobra dla lekarza. Prawdą jest to, co ludzie uważają za prawdę, rację ma ten, który potrafi lepiej ją udowodnić. Wędrowni nauczyciele. Retoryka.)

*Czasy bardziej współczesne. N. Machiavelli (makiawelizm). Każda metoda służąca utrzymaniu władzy jest dobra. Oszukaństwo, kłamstwa, okrucieństwo – są dopuszczalne jako „metoda” sprawowania władzy. „Karać należy tak aby wykluczyć zemstę ukaranego” – co to znaczy w praktyce? Religia i moralność jako elementy sprawowania władzy – czy to prawda?

Metody zjednywania sobie pospólstwa. Nie ważne, kim jest władca, ważne, co myślą ludzie (patrz współczesne public relations).

Obiecanki, miraże.

*Różne teorie powstania państwa. Zasadnicze pytanie: w jakim celu powstało państwo?

• Hobbes – „wojna wszystkich przeciw wszystkim” jako pierwotny stan. Państwo jako wynik lęku przed śmiercią.
• Locke – naturalny dla ludzi stan to stan pokoju. Ale zdarzają się konflikty – zatem państwo ma na przed nimi bronić.
• Rosseau – państwo jest tworem złym, sprzecznym z naturą. Jednak własność przyniosła nierówności. Między ludzi wkradła się zawiść. Aby nie dochodziło do walk – powołano sztuczny, nienaturalny twór – państwo.

*Systemy totalitarne na przykładzie faszyzmu i komunizmu. Filozoficzne podstawy ideologii (Marks, Engels (Wyjaśnienie podstawowych idei komunizmu, np. zniesienie własności środków produkcji, dziedziczenia, zaprzestanie wyzysku), Nietzsche (faszyzm – czy naprawdę?)). 

Co to jest totalitaryzm? Podstawowe założenia.

Centralizacja władzy

Brak legalnej opozycji (ewentualnie jakaś marionetkowa opozycja)

Silny aparat represji

Brak wolności słowa

Inwigilacja

 „Wspólny wróg”

Propaganda, kontrola informacji

Ogromne wydatki na zbrojenia

*Dyskusja na temat konsekwencji, jakie niesie ze sobą czysto „techniczne” podejście do sprawowania władzy. Rola etyki w polityce.

Ciekawostka: etyka w Niemczech funkcjonuje pod nazwą „humanistyczna nauka o życiu”. Ważnym elementem w programie jest kwestia tolerancji i poszanowania dla demokracji. Czyżby mądry Niemiec po szkodzie?

• Film dokumentalny opowiadający o hitlerowskich obozach zagłady.

.

Michel Piquemal, Bajki filozoficzne -szkoła podstawowa

 
 Bajki filozoficzne są doskonałym źródłem uniwersalnych mądrości życiowych. Polecam korzystanie z nich w szkole podstawowej. Po omówieniu bajek można  poprosić dzieci o sporządzenie ilustracji do wybranej bajki. Dzieci lubią rysować, wycinać, lepić z plasteliny, z pewnością będzie to dla nich miłe urozmaicenie.
Osobom uczącym etyki polecam również odwiedzenie najbliższej biblioteki dla dzieci. Można tam zwykle znaleść bogate zbiory bajek i baśni z przesłaniem etycznym. Mogą to być również audio booki.

Opis Wydawcy:

 Przedstawiamy 60 bajek i przypowieści zaczerpniętych z filozofii zachodniej, mądrości Wschodu, mitologii. Do każdej dołączyliśmy komentarz, który wprowadzi Cię do pracowni filozofa.. A tam... Możesz wykroczyć poza dosłowne znaczenie bajki, możesz stawiać pytania i szukać odpowiedzi, możesz dyskutować z rodzicami, nauczycielami, kolegami. Jaki jest sens życia? Czym jest prawda? Czym dobro? Jaka jest cena wolności?

Możesz poznać greckich filozofów Diogenesa i Sokratesa, przeczytać bajkę Schopenhauera, poznać opowieści z dalekich Chin i Persji...

Poznasz stare, ponadczasowe treści w nowej formie.

Książka dla tych, którzy mają co najmniej 9 lat.

Autor: Michel Piquemal
Wydawnictwo: Muchomor , Kwiecień 2010
ISBN: 978-83-89774-36-1
Liczba stron: 72
Wymiary: 145 x 200 mm