Ileż już było tych argumentów, jakoby filozofia do niczego się nie przydawała. A tu nagle okazuje się, że filozof Berkeley i wielu innych, jeszcze kilkaset lat temu przewidziało to, co nauka dopiero teraz zaczyna potwierdzać...okazuje się, że nowe teorie z zakresu fizyki nie tylko kierują nas na powrót w stronę filozofii, ale nawet mogą pomóc tej ostatniej odpowiedzieć na największe pytania ludzkości.
Natrafiłem na ciekawy artykuł na temat biocentryzmu i zachęcam do jego przeczytania:
Pojawia się tam interesująca hipoteza (należy jednak na tym etapie mówić o hipotezie), że świadomość, a nie materia, są podstawowym "budulcem" Wszechświata. Świadomość jako taka jest pozaczasowa. Przemijanie więc wynika jedynie z faktu, że póki istnieje nasze ciało - my się z nim identyfikujemy. To ciało podlega czasowi i przestrzeni, a nie świadomość.
Już wielokrotnie, eksperymentalnie potwierdzono teorię filozoficzną mówiącą, że akt obserwacji wpływa na rzeczywistość. Co to może oznaczać? Berkeley powiedziałby, że "istnieć, to znaczy być postrzeganym". Być może materia "istnieje" o tyle tylko, że jest postrzegana przez świadomość. Jest więc... wytworem samej świadomości. Być może podobnie jak przestrzeń i czas. Już w czasach starożytnych filozof Parmenides wypowiedział na pozór banalną prawdę, że "byt jest, a niebytu nie ma". Nic, co rzeczywiście istnieje nie może przeminąć. Przeminąć mogą jedynie te rzeczy, które są pozorne. W ten sposób można rozwiązać zagadkę czasu (czy czas jest od zawsze?) a także przestrzeni (czy Wszechświat ma koniec? Co jest poza kresem Wszechświata?). Można bowiem przyjąć, że to pozaczasowa i pozaprzestrzenna świadomość są podstawowym budulcem i jedyną prawdziwą rzeczywistością, a czas i przestrzeń to jedynie jej wytwory.
Rozumując jednak w ten sposób trzeba się wystrzegać nadmiernego "mistycyzmu". Nie chodzi tutaj o to, że możemy za pomocą naszej myśli kształtować rzeczywistość. Niestety, osobiście nie wierzę w chwytliwe pseudonaukowe teorie mówiące o sile "pozytywnego myślenia". Natomiast hipotezę, że nasze istnienie osadzone jest w pozaprzestrzennej i pozaczasowej "warstwie" rzeczywistości - uważam za całkiem sensowną. Chociażby dlatego, że teoria ta w sposób elegancki odpowiada na pytanie: "dlaczego, u licha, w ogóle jestem?". Odpowiada - ponieważ zawsze byłeś. Byt jest, a niebytu nie ma - jak mówił Parmenides.
Być może tej teorii nie należy rozpatrywać na gruncie mistycyzmu, a zwykłej, opisującej rzeczywistość nauki. Może takie są prawa przyrody - że świadomość istnieje wiecznie i manifestuje się na różne sposoby. Niekoniecznie muszą tym kierować jakieś "tajemnicze siły". Może nawet tak będzie prościej, bo unikniemy kolejnej pułapki pod tytułem - co kieruje z kolei tymi siłami :-)
Wreszcie, teoria ta mogłaby wyjaśniać jeszcze inne zagadki. Czemu właściwie Wszechświat jest poznawalny? Dlaczego język przyrody jest dla nas zrozumiały? Dlaczego, posługując się samym myśleniem jesteśmy w stanie przewidywać np. gdzie upadnie wystrzelony z armaty pocisk? Dlaczego przyroda w pewien sposób "stosuje" się do rozmaitych praw, które my z kolei odkrywamy?
Rodzi to niebywałe konsekwencje. Możemy przypuszczać nie tylko, że w momencie śmierci nasza świadomość odrodzi się w innym miejscu i czasie, ale nawet - że we Wszechświecie istnieje znacznie więcej bytów "świadomych", niż nam się wydaje. Może to mieć też duże konsekwencje dla etyki. Z jednej strony - jeśli świadomość może się odradzać i "przemieszczać", to powinno się w sposób szczególny szanować życie pod każdą postacią. Z drugiej jednak strony prowadzi to też do dużego optymizmu - jeśli nawet jakiś przejaw świadomości zostanie zniszczony - nie znika na zawsze i może przybrać jeszcze bardziej interesującą i wartościową formę. Zmienia to całkowicie sposób myślenia o życiu i jego celach.
Tak to "głupie" filozoficzne pytania, które zadaje sobie bardzo wielu ludzi:
Kim jestem? Skąd przychodzę? Dlaczego jestem tym, kim jestem? - Doczekały się być może właśnie bardzo ciekawych, czysto naukowych (a może filozoficznych?) odpowiedzi.
